Dự án đầu tư xây dựng công trình đường cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận giai đoạn 1 theo hình thức hợp đồng BOT có vai trò đặc biệt quan trọng kết nối khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với Thành phố Hồ Chí Minh và khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam. Dự án được khởi công từ năm 2009 với quy mô chiều dài toàn tuyến 51,1Km. Tuy nhiên, việc triển khai chậm tiến độ do nhiều khó khăn vướng mắc ...
Với mục tiêu sớm tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho dự án, đưa dự án thông tuyến vào cuối năm 2020, Thường trực Chính phủ có Thông báo số 99/TB-VPCP ngày 18/3/2019 đồng ý chuyển đổi cơ quan nhà nước có thẩm quyền (CQNNCTQ) và thẩm quyền phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án từ Bộ Giao thông vận tải sang UBND tỉnh Tiền Giang.
Những bước chuyển mình từ khi thay đổi CQNNCTQ
Để hoàn thành nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, hệ thống chính trị của Tỉnh đã cùng vào cuộc, khẩn trương chuẩn bị tất cả các công việc trong thời gian sớm nhất. Tập thể Thường trực UBND tỉnh đã trực tiếp điều hành, chỉ đạo thực hiện quyết liệt các công việc theo chức năng của CQNNCTQ. Tỉnh đã lựa chọn và thành lập các tổ liên ngành như: Ban Chỉ đạo, Tổ Chuyên gia tư vấn, Tổ Kinh tế - Kỹ thuật, Tổ Giải phóng mặt bằng (GPMB), tăng cường nhân sự và giao cho Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh làm Đại diện CQNNCTQ. Đồng thời, có sự phân công nhiệm vụ cụ thể cho các Tổ công tác, Đại diện CQNNCTQ và xây dựng lộ trình, tiến độ công việc cụ thể; giữ mối liên hệ công tác thường xuyên với Bộ, ngành Trung ương để trao đổi, giải quyết kịp thời những vấn đề còn chưa rõ, vướng mắc trong quá trình thực hiện dự án.
Xác định công tác GPMB là then chốt, ảnh hưởng đến sự thành công của dự án, UBND tỉnh trong đó trực tiếp là Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo thực hiện chặt chẽ các bước, từ đo đạc, kiểm kê, xác định giá đền bù, chính sách bồi thường, hỗ trợ, áp giá với tổng số hộ dân lên đến 3.292 hộ bị ảnh hưởng bởi dự án này. Khi có khó khăn, vướng mắc Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp xem xét giải quyết từng trường hợp và trực tiếp kiểm tra hiện trường để quyết định phù hợp, đồng thời tổ chức tiếp công dân, giải quyết kiến nghị của từng hộ dân. Ngoài ra, để giải quyết ngay vốn chi trả cho hộ dân, Tỉnh đã chủ động ứng vốn ngân sách tỉnh (khoảng 278,358 tỷ đồng) để thực hiện. Với nhiều giải pháp chặt chẽ, Tỉnh đã hoàn thành 100% công tác GPMB cho dự án này từ đầu tháng 11/2019, bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho Doanh nghiệp dự án tiếp tục thi công xây dựng.

|
Ông Lê Văn Hưởng - Chủ tịch UBND tỉnh Tiền Giang (người thứ 6 từ bên trái qua) cùng các đơn vị liên quan kiểm tra tiến độ thi công dự án |
Bên cạnh việc đẩy nhanh công tác đền bù để bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công, UBND tỉnh đã tổ chức nhiều buổi làm việc với Doanh nghiệp dự án để trao đổi, tháo gỡ các khó khăn vướng mắc nên trong thời gian qua các kiến nghị, đề xuất hợp lý của Doanh nghiệp dự án đã được Tỉnh xem xét giải quyết đầy đủ và kịp thời, trong đó có các nội dung chính như sau:
- Phối hợp với Doanh nghiệp dự án hoàn chỉnh phương án điều chỉnh tổng mức đầu tư, phương án tài chính theo kết luận của Thủ tướng Chính phủ, ý kiến thẩm định của Bộ Giao thông vận tải, Hội đồng nghiệm thu nhà nước các công trình xây dựng, các Bộ, ngành Trung ương và tiến hành phê duyệt điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi dự án tại Quyết định số 2463/QĐ-UBND ngày 02/8/2019. Tổng mức đầu tư của dự án là 12.668 tỷ đồng.
- Cùng Liên danh Nhà đầu tư, Doanh nghiệp dự án ký kết Phụ lục hợp đồng BOT số 02, 03 và 04 để chuyển đổi CQNNCTQ, thay đổi Liên danh Nhà đầu tư; điều chỉnh, bổ sung quy mô, tổng mức đầu tư, phương án tài chính, thời gian hoàn thành dự án và điều chỉnh một số nội dung khác theo quy định hiện hành; đồng thời ký lại Kế hoạch tiến độ thi công chi tiết làm cơ sở để đảm bảo tiến độ dự án theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
- Tháo gỡ nút thắc lớn về nguồn vốn đầu tư dự án, từ vốn chủ sở hữu của Doanh nghiệp dự án, đến vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ và vốn tín dụng. Thường trực UBND tỉnh đã quyết liệt đôn đốc, thúc đẩy và tổ chức nhiều buổi làm việc với các Bộ ngành Trung ương, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng thương mại hợp vốn cấp tín dụng cho dự án, Doanh nghiệp dự án và các bên liên quan để khơi thông các nguồn vốn cho dự án.
- Phối hợp Bộ Giao thông vận tải thẩm định hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công làm cơ sở để Doanh nghiệp dự án tổ chức thi công xây dựng công trình.
- Phối hợp Kiểm toán nhà nước, Doanh nghiệp dự án hoàn thành 03 đợt kiểm toán để đảm bảo quá trình quản lý, triển khai thực hiện dự án đúng theo quy định.
- Phối hợp với Hội đồng nghiệm thu Nhà nước các công trình xây dựng hoàn thành 05 đợt kiểm tra tình hình chất lượng và công tác quản lý chất lượng công trình dự án.
Những kết quả đạt được
* Về công tác GPMB:
- Trên tuyến chính: Đến nay, tổng số hộ đã nhận tiền: 3.292/3.292 hộ và đã bàn giao mặt bằng sạch toàn bộ 51,10km/51,10km (đạt 100%).
- Đối với các hạng mục bổ sung: Theo Quyết định số 2463/QĐ-UBND ngày 02/8/2019 của UBND tỉnh về việc phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi dự án, để góp phần đảm bảo an toàn giao thông và phục vụ nhu cầu thiết yếu của nhân dân trong vùng dự án nên có bổ sung vào dự án hệ thống đường gom và cầu vượt; do đó ngoài phạm vi GPMB với số hộ và tổ chức bị ảnh hưởng như trên, cần phải tiến hành GPMB bổ sung để thi công các hạng mục trên.
* Về nguồn vốn dự án:
- Doanh nghiệp dự án đã góp và huy động vốn cho dự án với tổng số tiền 5.370,374 tỷ đồng.
- Doanh nghiệp dự án đã tiến hành thanh toán và tạm ứng cho các gói thầu dự án với tổng số tiền 5.208,429 tỷ đồng.
- Đối với nguồn vốn NSTW hỗ trợ dự án: Hiện Tỉnh đã giải ngân 1.807,483/2.186 tỷ đồng (đạt 82,68%). Phần vốn còn lại đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để giải ngân theo quy định.
* Tiến độ thi công ngoài công trường:
Trong thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt các Sở, ngành tỉnh, Doanh nghiệp dự án và các đơn vị liên quan tạo mọi điều kiện thuận lợi để nhà thầu thi công đẩy nhanh tiến độ; đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để dự án hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng. Đặc biệt, trong điều kiện khó khăn do dịch Covid-19, cùng với đó là tình trạng hạn mặn, khan hiếm vật liệu nhưng Doanh nghiệp dự án và các bên liên quan đã quản lý tốt công trường, đưa dự án vượt qua các mốc khó khăn.

Thi công tăng ca tại công trường cầu Bình Phú thuộc địa bàn huyện Cai Lậy
Hiện nay, dự án đã triển khai thực hiện 31/36 gói thầu, 05 gói thầu còn lại (trạm thu phí, ITS, chiếu sáng, cầu vượt và đường gom) sẽ tiếp tục triển khai theo tiến độ dự án. Trong đó khối lượng chủ yếu gồm: Thi công đường công vụ; cầu tạm; xử lý đất yếu; đắp cát K95 nền đường; đắp cát gia tải, cấp phối đá dăm gia tải; cống ngang đường, cống thoát nước dọc; thi công cọc, mố trụ cầu; đúc dầm, lao dầm, thi công bản mặt cầu,…

|
Các đơn vị tập trung thi công dự án với mục tiêu thông tuyến Cao tốc TL-MT cuối năm 2020 |
Lũy kế giá trị khối lượng thi công của các gói thầu đã triển khai đến ngày 03/11/2020 đạt 4.484 tỷ đồng (đạt gần 73% so với mốc tiến độ thông tuyến vào cuối năm 2020 và đạt khoảng 54% so với mốc tiến độ hoàn thành dự án vào năm 2021), đảm bảo mục tiêu thông tuyến cuối năm 2020 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Minh Dũng